تقاضای برگزاری رفراندوم برای حذف یارانه‌های انرژی در ایران | اقتصاد | DW


جمهوری اسلامی چندان تمایلی به برگزاری همه‌پرسی و رفراندوم ندارد. آخرین باری که در این کشور رفراندومی برگزار شد به سال ۱۳۶۸ باز می‌گردد. چیزی حدود ۳۲ سال پیش. برگزاری آن رفراندوم برای “مشروعیت” بخشیدن به تغییراتی بود که حکومت بر آن بود در قانون اساسی اعمال کند. پس از آن نیز موضوع رفراندوم یکی دو بار مطرح شد که محور آن پرسش “آری یا نه” به حکومت اسلامی یا بود و نبود نهاد ولایت فقیه در ایران بود که هر بار با خشونت حاکمان و مسئولان این کشور روبه‌رو شد. حال اما بار دیگر موضوع تقاضای طرح رفراندوم به میان آمده است. موضوع این رفراندوم بر سر حذف یارانه‌هایی است که از آن‌ها به عنوان “یارانه‌های آشکار و پنهان” یاد می‌شود. به کانال سافتی من وله فارسی در تلگرام بپیوندید علت طرح این رفراندوم چاره‌جویی برای کمبودهای مالی دولت جمهوری اسلامی ایران است. یکی از اقلام مهم در هزینه‌های جاری مملکتی، یارانه‌هایی است که دولت جمهوری اسلامی ایران برای انرژی و سوخت پرداخت می‌کند. تجربه آبان ۹۸ روز جمعه ۲۴ آبان ۹۸ یک خبر عجیب و ناگهانی مردم ایران را غافلگیر کرد: افزایش سه‌برابری بهای بنزین. خبری که اعتراضات گسترده مردم را در پی داشت. علیرضا کیانپور در یادداشتی که برای سایت “اعتماد” نوشته است، به اعتراضات مردم و سرکوب خشن این اعتراضات در آخرین هفته آبان ۹۸ پرداخته است. او می‌گوید بعید است که تجربه آن اعتراضات «سال‌ها و دهه‌ها و بلکه سده‌ها از یادها برود.» او به‌صراحت از کشتار معترضان سخن نمی‌گوید، بلکه به چند صد ایرانی اشاره می‌کند که در «آذرماه ۹۸» جای‌شان خالی بوده و به چند هزار شهروندی می‌پردازد که در آذرماه همان سال در زندان بوده‌اند. بر اساس ارزیابی رویترز، سرکوب اعتراضات مردم در آبان ۹۸ حدود ۱۵۰۰ کشته بر جای نهاده است. نکته قابل توجه در تجربه آبان ۹۸ این بود که به‌رغم تصویب طرح گران کردن بنزین توسط سران سه قوه جمهوری اسلامی، هیچ کس حاضر به پذیرش مسئولیت آن اقدام نشد. حسن روحانی، رئيس دولت دوازدهم حتی مدعی شد که خبر گران شدن بنزین را همان روز جمعه و از طریق رادیو شنیده است. همین تجربه مسئولان را بر آن داشته تا این بار برای حذف “یارانه‌های پنهان و آشکار” به سراغ طرح برگزاری همه‌پرسی بروند. طرح در مجلس شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرح برگزاری رفراندوم برای حذف یارانه‌ها را امضا کرده‌اند. گفته می‌شود این طرح تا لحظه انتشار این گزارش ۲۲ امضا داشته است. برای اینکه چنین طرحی در دستور کار مجلس قرار گیرد، نیاز به ۱۰۰ امضا دارد و تصویب آن، در صورت مطرح شدن در مجلس به دوسوم آرای نمایندگان. طرح پیش‌بینی کرده است که پرداخت “یارانه‌های آشکار و پنهان” حذف شده و به جای آن مبلغی مستقیم به مردم پرداخت شود. در صورت تصویب چنین طرحی، بهای بنزین و سوخت تا سطح جهانی افزایش خواهد یافت. یکی از کسانی که از این طرح دفاع می‌کند، ابوالفضل ابوترابی، نماینده اصولگرای مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون امور داخلی ایران است. او توضیحی درباره “یارانه‌های پنهان” در اختیار رسانه‌ها قرار نداده است. اما آمار و ارقامی را ارائه کرده که بسیار تامل‌برانگیز بوده و راه بر تردید و پرسش نمی‌بندند. خبرگزاری دانشجویی ایران “ایسنا” روز سه‌شنبه ۱۶ شهریور (هفتم سپتامبر) به نقل از ابوترابی نوشته است: «یارانه‌های پنهان و آشکار دو برابر بودجه سالیانه کشور بوده» و «افراد مرفه جامعه ۲۵ برابر مستضعفین از یارانه استفاده می‌کنند.» به کانال اینستاگرام سافتی من وله فارسی بپیوندید او همچنین مدعی شده که جمهوری اسلامی ایران ۲۰ درصد از کل یارانه انرژی در جهان را پرداخت می‌کند. ابوالفضل ابوترابی می‌گوید، پرداخت یارانه انرژی در ایران سالانه ۸۶ میلیارد دلار است. ابوترابی در دفاع از این طرح، پرداخت یارانه انرژی ایران را حدود سه برابر پرداخت یارانه کشور چین اعلام کرده است. او می‌گوید که در بودجه سال جاری ۱۵۰۰ میلیارد تومان برای تامین یارانه انرژی بودجه اختصاص یافته است، رقمی که با احتساب دلاری معادل ۲۵ هزار تومان حداکثر ۶۰ میلیارد دلار می‌شود. به این ترتیب، سرنوشت ۲۶ میلیارد دلار دیگر ناروشن می‌ماند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین افزایش بهای بنزین، آغاز اعتراضات مردمی در شامگاه جمعه ۲۴ آبان ۹۸ تصاویر و ویدئوهای کوتاهی از ایران در فضای مجازی منتشر شد. این تصاویر مردم ایران را از نقاط مختلف کشور نشان میدادند، مردمی که به خیابانها آمده بودند تا صدای خشم و اعتراض خود را نسبت به افزایش بهای بنزین به گوش مقامات و دولتمران جمهوری اسلامی برسانند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین گسترش تجمعات اعتراضی در ایران یک روز از این واقعه نگذشته بود که در اکثر شهرهای ایران، از تهران گرفته تا سیرجان و زاهدان، تجمعات اعتراضی خودجوش مردم شکل گرفت. هر روز به تعداد معترضان افزوده می‌شد.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین مردم در برابر دولت اعتراضات مردمی با خشونت نیروهای امنیتی و انتظامی روبرو می‌شود. مردم برای دفاع از خود دست به سازماندهی می‌زنند. آنان با وسایل نقلیه شاهراهها و جاده‌های اصلی را مسدود می‌کنند. چند بانک به آتش کشیده می‌شود. اینترنت در دومین روز اعتراضات با تصمیم شورای امنیت کشور (شاک) قطع می‌شود. مدارس و بازار تهران تعطیل می‌شوند
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین واکنش مقامات دولتی محمدجعفر منتظری دادستان کل کشور معترضان را “اخلالگر” خواند. خامنه‌ای از مسئولان حفظ امنیت خواست به وظایف خود عمل کنند. ابراهیم رییسی، رییس قوه قضاییه، نیز از دادستان‌ها خواست در برابر آنچه “جریانات ضد انقلاب”، “نفوذی‌ها” و “اقدامات خرابکارانه” خواند، قاطعانه اقدام کنند. روحانی گفت “اخلالگران عددی نیستند”. شریعتمداری تهدید به “قلع‌وقمع اوباش” کرد.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین سرکوب اعتراضات توسط نیروهای امنیتی مردم با خشونت بی‌سابقه نیروهای انتظامی روبرو می‌شوند. ماموران برای سرکوب معترضان از گاز اشک آور، باتوم و اسلحه استفاده می‌کنند. ویدئوهای منتشرشده در فضای مجازی از حمله نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان و تیراندازی به سوی معترضان و کشته ‌شدن صدها تن حکایت می‌کنند. تلویزیون دولتی ایران با پخش یک گزارش ویدیویی کشته‌شدن معترضان در نیزارهای ماهشهر را تایید می‌کند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین “آبان ۹۸ گسترده‌تر و مخرب‌تر از دیماه ۹۶” خبرگزاری سپاه پاسداران اذعان داشت که میزان خشونت و تخریب نسبت به تجمعات دیماه ۹۶ گسترده‌تر و مخرب‌تر بوده است. شهردار اصفهان مدعی شد که نا‌آرامی‌های اخیر حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد تومان به “زیرساخت‌ها، معابر و تاسیسات شهری” اصفهان خسارت وارد کرده است. بر اساس گزارش‌های نهادهای نزدیک به حوزه‌های علمیه در ایران حدود ۹ حوزه علمیه و دفتر امام جمعه به آتش کشیده شد.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین بازداشت‌های فله‌ای حسین نقوی حسینی سخنگوی کمیته امنیت ملی مجلس اعلام کرد ۷هزار نفر در ارتباط با اعتراضات اخیر در سراسر کشور دستگیر شده‌اند. دادستان کل کشور از”غربالگری” دستگیرشدگان خبر داد. هلاله موسویان وکیل دادگستری گفت رده سنی بازداشت‌شدگان از ۱۸ تا ۳۰ سال است و در میان آنان افراد زیر ۱۸ سال نیز هستند که عمدتا ۱۳ تا ۱۵ ساله‌اند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین آزار جنسی و تجاوز به کودکان بازداشت‌شده در کردستان کاوه کرمانشاهی سخنگوی حقوق بشر کردستان خبر داد که بازداشت‌شدگان حوادث آبان‌ماه در شهرهای مختلف کردستان در معرض شکنجه‌های جسمی و آزار و اذیت‌های جنسی قرار گرفته‌اند. وی اضافه کرد که اخباری از آزارهای جنسی و حتی تجاوز به کودکان به وسیله باتوم در بازداشتگاه رسیده است. به گفته او از جمله موارد ثابت شده آزار جنسی و تهدید به تجاوز در مورد سه دانش آموز مریوانی است.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین “کشتار با تیراندازی مستقیم” دفتر حقوق بشر سازمان ملل از استفاده نیروهای امنیتی ایران از گلوله جنگی برای مقابله با معترضان ابراز نگرانی کرد. کیهان نوشت “مجازات اعدام با طناب دار برای لیدرهای آشوب” قطعی است. فرماندار بهارستان گفت “بابت تحویل اجساد قربانیان پولی دریافت نشده است”. رویترز به نقل از چهار منبع موثق رسمی ایران گزارش داد در اعتراض‌های هفته آخر آبان‌ حدود ۱۵۰۰ نفر کشته شده‌اند که از آن میان ۱۷ کودک و ۴۰۰ تن زن بودند.
اعتراضات آبان‌ ۹۸؛ سرکوب شدید و احکام سنگین ۱۶ آذرِ، یک دقیقه سکوت در روز دانشجو در مراسم روز دانشجو به میهمانان مورد نظر دانشجویان مجوز داده نشد. به نقل از باشگاه خبرنگاران ابراهیم رییسی رئیس قوه قضاییه در دانشگاه تهران سخنرانی کرد. حسین اشتری فرمانده نیروی انتظامی در سخنرانی خود در این روز گفت ماموران انتظامی توانستند اتفاقات را در کمتر از ۴۸ ساعت خنثی کنند. یک دقیقه سکوت در دانشگاه‌ها و مدارس درخواست چند تشکل صنفی در اعتراض به سرکوب اعتراض آبان ۹۸ بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *