سقوط تولید انرژی‌های پاک و او‌ج‌گیری آلودگی در ایران | محیط زیست | DW


آمارهای بی‌پی، غول انرژی بریتانیا، حاکی از آن است که سال گذشته تولید انرژی هسته‌ای و برق آبی ایران نسبت به سال ۲۰۲۰ به ترتیب ۴۴ درصد و ۳۶ درصد سقوط کرده و تولید انرژی‌های تجدیدپذیر (بادی و خورشیدی) نیز ثابت مانده است. در مجموع مصرف برق هسته‌ای، آبی و تجدیدپذیر ایران در سال گذشته روی هم رفته تنها حدود ۱.۵ درصد از کل مصرف انرژی کشور بوده است. آمارهای سازمان انرژی اتمی و وزارت نیروی ایران نیز قبلا از سقوط تولید انرژی‌های اتمی و آبی ایران خبر داده بودند. دولت ایران هنوز درباره سقوط تولید انرژی هسته‌ای در نیروگاه بوشهر توضیح قانع‌کننده‌ای نداده، اما افت چشمگیر تولید برق آبی کشور برای سومین سال متوالی اتفاق می‌افتد و علت آن، بدتر شدن روند خشکسالی و کاهش ذخایر آب سدهای کشور است. سافتی من وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید ایران سال گذشته نزدیک ۱۲.۱۹ اگزاژول (معادل بیش از ۲۹۱ میلیون تن نفت خام) مصرف انرژی داشته که ۱۲ اگزاژول آن مربوط به نفت و گاز و مقداری نیز  زغال‌سنگ بوده است. مصرف انرژی‌های فسیلی در ایران طی سال گذشته بیش از ۲.۵ درصد رشد داشته است. آمارهای بی‌پی همچنین نشان می‌دهد، در حالی که ایران مانند دیگر اعضای جامعه جهانی حدود شش سال پیش طبق توافق‌نامه اقلیمی پاریس متعهد به کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای بود، طی این شش سال مدام به تولید گازهای گلخانه‌ای خود افزوده است؛ به گونه‌ای که رشد تولید گازهای گلخانه‌ای کشور فقط از محل مصرف انرژی در سال گذشته نسبت به سال ۲۰۲۰ حدود ۱۵ میلیون تن و نسبت به شش سال پیش حدود ۹۱ میلیون تن افزایش یافته است. تولید گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف انرژی در ایران طی سال گذشته به بالای ۶۶۰ میلیون تن رسیده و از این نظر بعد از چین، آمریکا، هند، ژاپن و روسیه مقام ششم جهان را دارد. این گزارش می‌افزاید، مشعل‌سوزی گاز در ایران نیز طی سال گذشته به ۱۸.۵ میلیارد متر مکعب رسیده که بعد از روسیه دومین جایگاه را در جهان دارد. ایران به خاطر عدم نصب تجهیزات جمع‌آوری گازهایی که همراه نفت از میادین نفتی تولید می‌شود، بخش اعظمی از آن را در همان مرحله استخراج آتش زده و به هدر می‌دهد که اصطلاحا به آن مشعول‌سوزی یا فلیرینگ گفته می‌شود. ارزش این میزان از گاز تلف‌شده در سال گذشته، حتی در بازارهای منطقه‌ای بالای ۵ میلیارد دلار است. مجموع تولید گازهای گلخانه‌ای ایران از محل مصرف انرژی، مشعل‌سوزی، پروسه پالایش و تبدیل، همچنین نشتی‌های گاز طبیعی (متان) طی سال گذشته به نزدیک ۸۹۳ میلیون تن رسیده که ۴.۵ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۰ است. گازهای گلخانه‌ای مهمترین عامل گرمایش زمین است. تولید برق ایران ایران چند سالی است که به خاطر کسری گاز در فصول سرد سال، مصرف سوخت‌های به شدت آلاینده مازوت و گازوئیل را در نیروگاهای برقی افزایش داده است. آخرین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۹ نیروگاه‌های کشور شش میلیارد لیتر سوخت به شدت آلاینده مازوت (نفت کوره) استفاده کرده‌اند که نسبت به سال ۹۶ حدود ۶۲ درصد رشد داشته است. همچنین مصرف گازوئیل در نیروگاه‌های برقی طی این مدت از کمتر از پنج میلیارد لیتر به حدود ۱۱ میلیارد لیتر رسیده است. به کانال سافتی من وله فارسی در تلگرام بپیوندید تاکنون هیچ نهاد حکومتی در ایران درباره میزان مصرف گازوئیل و مازوت در نیروگاه‌های کشور طی سال گذشته آماری منتشر نکرده است، اما افزایش شدید کسری گاز کشور در زمستان پارسال ظن رشد مصرف این سوخت‌های آلاینده در نیروگاه‌های برقی را افزایش داده بود. آمارهای بی‌پی نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۰ حدود ۳۷ تراوات ساعت برق ایران با سوخت‌های گازوئیل و مازوت تولید شده بود، اما در سال گذشته این رقم به نزدیک ۴۹ تراوات ساعت رسیده است. بدین ترتیب، مصرف مازوت و گازوئیل در بخش نیروگاه‌های برقی در سال گذشته یک سوم رشد داشته که رقم چشمگیری است. این در حالی است که ایران قبلا توقف مصرف این نوع سوخت‌ها در بخش نیروگاه‌های برقی از سال ۱۳۹۶ را برنامه‌ریزی کرده بود و اکنون دو برابر سطح سال ۹۶ مصرف مازوت و گازوئیل در این بخش دارد. اوج‌گیری تولید گازهای گلخانه‌ای ایران و آلودگی هوا در کلانشهرها نیز شاهد دیگری از افزایش مصرف مازوت و گازوئیل در نیروگاه‌ها و دیگر صنایع عمده کشور است. وزارت نیرو طی سه سال گذشته هیچ آماری درباره سوخت نیروگاه‌ها در ایران منتشر نکرده و درباره مصرف سوخت‌های آلاینده در نیروگاه‌ها سکوت پیشه کرده است. تولید نفت و گاز ایران آمارهای بی‌پی نشان می‌دهد که تولید نفت و میعانات گازی ایران در سال گذشته بیش از ۱۶ درصد نسبت به سال ۲۰۲۰ رشد داشته و به ۳ میلیون و ۱۷۰ هزار بشکه در روز رسیده است. این رقم قبل از تحریم‌های آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۱۷ حدود ۴.۵ میلیون بشکه بود، اما تا سال ۲۰۲۰ به صورت متمادی روند نزولی گرفته بود و بعد از روی کار آمدن دولت جو بایدن و تمایل آمریکا به بازگشت به برجام، سال گذشته دوباره روند صعودی گرفت. آمارهای اوپک نیز که روز چهارشنبه ۲۹ ژوئن منتشر شده، نشان از افزایش تولید نفت خام ایران به خاطر رشد صادرات این کشور دارد. سال ۲۰۲۰ مجموع صادرات نفت، میعانات گازی و محصولات نفتی ایران کمتر از ۷۰۰ هزار بشکه در روز بود، اما سال گذشته این رقم به حدود ۱.۱ میلیون بشکه افزایش یافت. از طرفی سال گذشته قیمت‌های جهانی نفت و گاز نیز به شدت اوج گرفت. اوپک می‌گوید، درآمدهای صادرات نفت ایران در سال گذشته نسبت به سال ۲۰۲۰ بیش از سه برابر شده و به بالای ۲۵ میلیارد دلار رسیده است. بخشی از این افزایش مربوط به اوج‌گیری قیمت‌های نفت در بازارهای جهانی است. درآمدهای نفتی ایران در سال ۲۰۱۸ که هنوز تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران اعمال نشده بود، حدود ۶۲ میلیارد دلار بود. اگر صادرات نفتی ایران به خاطر تحریم‌ها کاهش نیافته بود، سال گذشته انتظار می‌رفت ایران به جای ۲۵ میلیارد دلار، حدود ۷۵ میلیارد دلار صادرات نفتی داشته باشد. بر اساس آمارهای بی‌پی، تولید گاز ایران نیز در سال گذشته نسبت به سال ۲۰۲۰ بیش از ۳ درصد رشد داشته و به ۲۵۷ میلیارد متر مکعب رسیده است. با این حال، آهنگ رشد تولید گاز ایران در سال گذشته نسبت به سال‌های پیشین افت کرده است. ایران حدود ۱۷ میلیارد متر مکعب از گاز تولیدی خود را به ترکیه و عراق صادر کرده و بقیه در داخل کشور مصرف شده است.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، با توجه به انباشت آلاینده‌ها در ساعات گذشته روز جمعه ۱۹ آذر ۱۴۰۰ و عدم وزش باد، هوای شهر تهران برای همه گروه‌ها ناسالم اعلام شده است.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود به گزارش ایسنا، آلاینده شاخص هوای تهران در ۲۴ ساعت گذشته “ذرات معلق کمتر از ۲.۵میکرون” با میانگین ۱۴۷ بود و کیفیت هوا در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود چند روز پیش بر اثر افزایش دود و احتمال افزایش شاخص آلایندگی، مدارس تهران و چهار شهرستان استان غیر حضوری و مهدهای کودک نیز تعطیل اعلام شدند. همچنین طبق تصمیم کمیته اضطرار آلودگی هوا، پایگاه‌های سیار اورژانس در میدان‌ها مستقر شدند.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود عابد ملکی، معاون امور عمرانی استانداری تهران پیش از این خواهان کنترل دقیق‌تر خودروهای فاقد برگه معاینه فنی و جلوگیری از تردد شبانه خودروهای گازوییلی شده بود.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود عابد ملکی، معاون امور عمرانی استانداری تهران گفته بود: «تعطیلی موقت واحدهای صنعتی، کارخانه‌ها و مراکز موثر در تشدید آلودگی هوا، استفاده از سوخت مایع در نیروگاه‌ها و صنایع مجاور کلان شهرها ممنوع خواهد بود و شرکت ملی گاز ایران موظف است برای تعمیر سوخت گاز مورد نیاز نیروگاه‌ها و سایر واحدهای متصل به شبکه گاز‌رسانی که فعالیت آنها دراین شرایط ضروری است، برنامه‌ریزی کند.»
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود خبرآنلاین درباره وضعیت آلودگی شهر تهران می نویسد: «پایتخت از ابتدای سال ۲ روز هوای پاک، ۱۹۴ روز هوای قابل قبول، ۶۲ روز هوای ناسالم برای گروه های حساس جامعه و ۶ روز هوای آلوده برای همه افراد داشته است.» تهران در مدت مشابه سال پیش ۱۵ روز هوای پاک، ۱۷۸ روز هوای قابل قبول، ۶۹ روز هوای ناسالم برای گروه های حساس جامعه و ۲ روز آلوده برای همه افراد داشت.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود شاخص کیفیت هوا (AQI) به پنج دسته اصلی تقسیم‌بندی می‌شود. از صفر تا ۵۰ هوا “پاک”، از ۵۱ تا ۱۰۰ هوا “قابل قبول (سالم) یا متوسط”، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ هوا “ناسالم برای گروه‌های حساس”، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا “ناسالم برای همه گروه‌ها”، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ هوا “بسیار ناسالم” و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا “خطرناک” اعلام می‌شود.
پایداری آلاینده‌ها؛ تهران غرق در دود آلودگی هوا عامل عمده مرگ‌و‌میر ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی و تنفسی، دیابت، ذات‌الریه و سرطان ریه است. آلودگی هوا ممکن است خطر اختلالات روانی مانند اسکیزوفرنی، افسردگی، خودکشی و سوء‌مصرف مواد را هم افزایش دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.